بررسی انواع مختلف قاب (بزل) ساعت

اشکال چند ضلعی و پیچ‌های نمایان

قاب‌های ساعت به طور یکسان گرد نیستند و این موضوع باعث می‌شود قاب‌ها، که قسمت جلویی این قاب‌ها هستند، نیز در انواع مختلف اشکال یافت شوند. به عنوان مثال، ساعت‌هایی که به شکل مربع یا مستطیل هستند، مانند Cartier Tank و Jaeger-LeCoultre Reverso، یا به شکل بیضی هستند مانند Breguet Reine de Naples و مدل‌های دیگر زنانه لوکس. همچنین قاب‌هایی به شکل بشکه (tonneau) مانند Hublot Spirit of Big Bang و بسیاری از مدل‌های Richard Mille دیده می‌شود. شکل‌های هشت ضلعی، از زمان معرفی Audemars Piguet در سال ۱۹۷۲، بسیار محبوب و تأثیرگذار شده‌اند. Vacheron Constantin Overseas مدرن هم با قاب شش ضلعی شناخته می‌شود. قاب ثابت روی Royal Oak با پیچ‌هایی که روی سطوحش به وضوح دیده می‌شوند، به دیگر مدل‌های ساعت اسپرت-لوکس نیز الهام بخشید.

قاب ساعت‌های غواصی

یکی از محبوب‌ترین انواع قاب‌های ساعت‌های ورزشی، قاب‌های ساعت غواصی است. این قاب‌ها در سال ۱۹۵۳ معرفی شد و عنصر ضروری ساعت‌های مختص استفاده زیر آب است. این قاب‌ها قابل قفل شدن و به صورت یک طرفه چرخشی هستند (در جهت خلاف عقربه‌های ساعت) و با مقیاس ۶۰ دقیقه‌ای برای تنظیم زمان غواصی نشانه‌گذاری شده‌اند. طراحی این قاب‌ها باعث می‌شود تا غواص ها نتوانند به طور تصادفی آن را در جهت نادرست برگردانده و باعث اشتباه در میزان زمانی که زیر آب بوده‌اند، شوند.

قاب ساعت‌های GMT

یکی دیگر از قاب‌های ابزار که به وفور دیده می‌شود، قاب ساعت GMT است. اولین Rolex GMT-Master در سال ۱۹۵۵ معرفی شد و دارای قاب دو جهته با درج ۲۴ ساعت بود که به دو بخش مساوی از نظر رنگ قرمز و آبی تقسیم می‌شد تا روز و شب به راحتی شناسایی شود. این طرح باعث شد کاربران بتوانند زمان را هم در منطقه زمانی محلی و هم مقصد خود را پیگیری کنند.

قاب تاکی متر

یک مقیاس قاب که تقریباً منحصراً در ساعت‌های کرونوگراف وجود دارد، تاکی متر است که با دست ثانیه‌کرونوگراف کار می‌کند تا سرعت جسمی را بر اساس فاصله مشخص تعیین کند. این قاب برای اولین بار در Omega Speedmaster در سال ۱۹۵۷ معرفی شد که بعداً به عنوان ساعتی مرتبط با سفر به ماه معروف شد.

این ابزار یکی از مقیاس‌های کلاسیک روی ساعت‌های کرونوگرافه که برای اندازه‌گیری سرعت یا نرخ تکرار یک موومنت استفاده میشه.

طرز کار

• معمولا به صورت اعداد حک‌شده روی قاب دیده میشه (مثلا 60، 120، 500 و …).
• پایه‌اش اینه که شما یک فاصله‌ی مشخص (مثلا ۱ کیلومتر) یا یک رویداد با زمان مشخص رو می‌دونید.
• کرونوگراف رو استارت می‌کنید، وقتی به پایان فاصله یا رویداد رسیدید، کرونوگراف رو استاپ می‌کنید.
• عقربه‌ی ثانیه‌ شمار روی عددی از تاکی‌متر قرار می‌گیره که سرعت متوسط (برحسب واحد در ساعت) رو نشون میده.

مثال ساده

• یک ماشین رو در نظر بگیر:
  اگر ۱ کیلومتر رو در ۳۰ ثانیه طی کنه → عقربه روی 120 می‌ایسته → یعنی 120 کیلومتر بر ساعت.
• اگر ۱ کیلومتر در 45 ثانیه طی بشه → عقربه روی حدود 80 می‌ایسته → یعنی 80 کیلومتر بر ساعت.

نکته‌ها

• تاکی‌متر فقط در بازه‌ی زمانی مشخص کار می‌کنه (تقریبا بین 7.2 ثانیه تا 60 ثانیه) چون خارج از این محدوده اعداد معنا ندارند.
• برای فاصله‌های ثابت (مثل ۱ مایل یا ۱ کیلومتر) دقیق‌ترین نتیجه رو میده.
• کاربرد اصلی در گذشته برای راننده‌ها، خلبان‌ها یا مهندسان بود.
• امروزه بیشتر جنبه‌ی زیبایی و کلاسیک داره تا کاربرد واقعی، چون ابزارهای دیجیتال خیلی راحت‌تر سرعت یا نرخ رو محاسبه می‌کنن.

قاب خط‌کش دایره‌ای

در سال ۱۹۴۱، Breitling قاب خط‌کش دایره‌ای را معرفی کرد که به خلبان‌ها اجازه می‌داد محاسبات حیاتی مربوط به مصرف سوخت و مسافت پیموده شده را انجام دهند. این قاب به یک مقیاس متحرک در قاب با یک مقیاس ثابت روی صفحه ساعت ترکیب می‌شود. با وجود پیشرفت تکنولوژی، این قاب همچنان جذابیت خود را حفظ کرده است. قاب خط‌کش دایره‌ای یا به انگلیسی Slide Rule Bezel یک نوع قاب ساعت کلاسیک است که روی بعضی ساعت‌های کرونوگراف یا حرفه‌ای دیده می‌شود، مخصوصا ساعت‌های خلبانی یا مهندسی. این قاب در واقع یک خط‌کش دایره‌ای چرخان است که می‌تواند به عنوان محاسبات سریع ریاضی و تبدیل واحد استفاده شود. این قاب بیشتر زیبایی و حس فنی/حرفه‌ای به ساعت می‌دهد، ولی کاربرد واقعی آن برای کسانی که نیاز به محاسبات سریع دارند هنوز مفید است.

کاربردهای اصلی

1. محاسبه ضرب و تقسیم
   • با قرار دادن اعداد روی مقیاس داخلی و خارجی قاب، می‌توان به سرعت ضرب یا تقسیم انجام داد.
   • مثال: اگر بخواهید نرخ سوخت یا مسافت طی شده را محاسبه کنید.
2. تبدیل واحدها
   • تبدیل مایل به کیلومتر، گالن به لیتر، یا پوند به کیلوگرم و بالعکس، بدون نیاز به ماشین حساب.
3. محاسبه سرعت، زمان، فاصله
   • مشابه تاکی‌متر اما انعطاف‌پذیرتر، چون می‌توان فاصله‌ها یا نرخ‌های مختلف را وارد کرد.
   • به خصوص برای خلبان‌ها برای محاسبه ETA (زمان رسیدن)، مصرف سوخت و سرعت هواپیما.
4. کاربردهای مهندسی
   • می‌تواند برای محاسبات سریع مهندسی یا علمی استفاده شود، مثل نسبت‌ها و درصدها.

طرز کار

• قاب دارای دو مقیاس دایره‌ای (داخلی و خارجی) است که می‌توانند نسبت به هم بچرخند.
• با تنظیم عدد مرجع روی یکی از مقیاس‌ها، می‌توان عدد مورد نظر را روی مقیاس دیگر پیدا کرد.
• این روش همان خط‌کش لغزنده (Slide Rule) سنتی است که روی ساعت کوچک‌تر و قابل حمل پیاده شده.

قاب پالمومتر

پالمومتر نوع دیگری از مقیاس‌ها برای اندازه‌گیری ضربان قلب است و ساعت‌هایی که به این مقیاس مجهز هستند به عنوان ساعت‌ دکترها شناخته می‌شوند. این قاب‌ها معمولاً نادر هستند و نمونه‌هایی که مقیاس را روی قاب به جای صفحه ساعت دارند نیز کمیاب‌تر هستند.

ویژگی‌ها و ظاهر

• معمولاً روی قاب یا صفحه ساعت، اعداد از 15، 20 یا 30 ضربه قلب درج شده است.
• معمولاً با کرونوگراف ترکیب می‌شود، چون نیاز به اندازه‌گیری زمان دقیق است.
• با قاب پالمومتر می‌توانید تعداد ضربان قلب در یک دقیقه را تنها با شمارش تعداد ضربه‌های مشخص و خواندن نتیجه از قاب، محاسبه کنید.

طرز کار

1. کرونوگراف ساعت را شروع کنید.
2. تعداد ضربان مشخص (مثلاً 15 ضربه) را بشمارید.
3. عقربه ثانیه‌سنج روی قاب پالمومتر عددی را نشان می‌دهد که تعداد ضربان قلب در دقیقه (BPM) است.

مثال:

• اگر 15 ضربه قلب را بشمارید و عقربه روی عدد 80 بایستد → ضربان قلب بیمار 80 BPM است.
• همین کار با 30 ضربه هم امکان‌پذیر است و معمولاً دقت بیشتری دارد.

نکات مهم

• دقت: دقت پالمومتر بالا نیست ولی برای یک اندازه‌گیری سریع در محیط بالینی کافی است.
• کاربرد امروزی: بیشتر جنبه‌ی کلاسیک و زیبایی دارد و روی ساعت‌های کرونوگراف حرفه‌ای دیده می‌شود.
• برندهایی مثل Longines، Omega و Heuer این قاب را در مدل‌های کلاسیک پزشکی یا ورزشی استفاده کرده‌اند.

قاب ساعت‌های قطب‌نما

اگرچه کمیاب است اما یکی از مفیدترین قاب‌ها، قاب قطب‌نما است که باید به صورت دو جهته چرخشی باشد و دارای نشان‌هایی برای شمال، جنوب، شرق و غرب باشد. مدل‌های Montblanc 1858 Geosphere یکی از معروف‌ترین نمونه‌ها در بازار امروز است.

ویژگی‌ها و ظاهر

• روی قاب، معمولاً جهات اصلی (N, E, S, W) و گاهی زیرجهات (NE, SE, SW, NW) مشخص شده‌اند.
• بعضی قاب‌ها چرخان (rotating) هستند تا بتوان جهت‌ها را با آن تنظیم کرد.
• در بعضی مدل‌ها، مقیاس درجه‌ای (0° تا 360°) برای دقت بیشتر درج می‌شود.

طرز کار برای جهت‌یابی

1. ساعت و خورشید را در نظر بگیرید.
2. عقربه ساعت را به سمت خورشید بگیرید.
3. وسط عقربه ساعت و شماره 12 روی ساعت را به عنوان خط جنوب-شمال در نظر بگیرید.
4. قاب قطب‌نما می‌تواند به شما کمک کند جهت‌های دقیق را تعیین کنید.

نکته: روش دقیق‌تر برای نیم‌کره شمالی و جنوبی کمی متفاوت است، ولی ایده اصلی استفاده از خورشید و عقربه ساعت به عنوان مرجع است.

کاربردها

بعضی ساعت‌ها این قاب را با GPS یا سنسور دیجیتال ترکیب کرده‌اند، ولی نسخه سنتی کاملاً مکانیکی است.

کوهنوردی، کمپینگ، و پیاده‌روی در طبیعت.

فعالیت‌های نظامی و ماجراجویی.